فصل چهارم سلسله‌هاى تركمان 1 - مدخل : زمينه تاريخى تركان مغولان با فتح بغداد در سال 656 / 1258 ضربه مهلكى بر پيكر امپراتورى خلافت وارد ساختند . اين واقعه در كنار شرايط و مقتضيات متحول و غمبارى كه در پى آن آمد ، خط تمايزى بين دو مقطع تاريخى كشيد . البته اين نظريه تا آنجا قابل توجيه است كه سقوط خلافت آخرين پيوندهايى را كه تا آن زمان به سختى در جهان اسلام نگهداشته بود ، از هم گسسته باشد . هنوز اهميت تاريخى اين واقعه مورد بررسى و ارزيابى همه‌جانبه قرار نگرفته است . اين واقعه در واقع به غير از اضمحلال عباسيان ، طليعهء تحولات تاريخى جديد ازجمله ظهور سلسله ايلخانى بود كه در تاريخ ايران از اهميت ويژه‌اى برخوردار است . امّا تأثير كلى آن بر تاريخ جهان اسلام ، ماهيتى كمابيش سطحى داشت . چون سازمانبندى سياسى خلافت كه به دست مغولان تباه شد ، چيزى فراتر از يك پوسته ظاهرى نبود كه از مدتها پيش ترك خورده بود و در واقع اين سازمانبندى سياسى دور محور ساختارهاى ناهمگنى تنيده شده بود كه به طور كلى سنخيتى با امپراتورى اسلامى در اوايل خلافت عباسى نداشت و كاملا علت وجودى نظام حكومتى عموم را فراموش كرده بود . به‌رغم تأثيرات اسف‌بارى كه ايلغار مغول بر مردم زمانه داشت و به‌رغم تحولاتى كه در پى آورد و نيز نشانه‌ها و علائمى كه اينجا و آنجا بجا گذاشت ، همين حكومت هم هشتاد سال بعد به گذشته تعلق داشت . تحولات ديگرى كه از مدتها پيش شروع شده بود از اهميت تاريخى كاملا ويژه‌اى برخوردار بود . يكى از مهمترين آنها كه از نظر سالشمارى چندان هم دور نبود ، ورود تركان به جهان اسلام بود كه در سده پنجم / يازدهم ( البته ورود آنان به ميزان كمترى از اوايل سده